direct naar inhoud van Toelichting
vastgesteld

Toelichting

Hoofdstuk 1 Het gemeentelijk plan

1.1 Beschrijving van het plan

Het bestemmingsplan Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel is een herziening van het geldende bestemmingsplan voor het buitengebied van de gemeente Sint-Michielsgestel voor diverse locaties. In het ontwerpbestemmingsplan wordt tevens voldaan aan de vereisten in artikel 36.5 Verordening ruimte 2014 (per 15-7-2015) met betrekking tot de herbegrenzing van met name de ecologische hoofdstructuur (ehs) ten behoeve van ontwikkelingen, opgenomen in het reeds, op 16 juli 2015, vastgestelde plan 'Actualisatieplan buitengebied'.
Het betreft de realisatie van een aantal voorzieningen bij Haanwijk ten behoeve van het onderhoud van omliggende landgoederen en natuurterreinen door Brabants Landschap en het behoud van het complex Haanwijk.

1.2 Afwijking van geldende Verordening ruimte

De in het bestemmingsplan opgenomen ontwikkelingen vallen voor een beperkt deel samen met de ecologische hoofdstructuur zoals deze is aangewezen in de Verordening ruimte. Hier mag een bestemmingsplan alleen gericht zijn op natuurbehoud en - ontwikkeling.

In het actualisatieplan is daarom in een wijziging in de ecologische hoofdstructuur (ehs) voorzien ten opzichte van de structuur zoals op dat moment opgenomen in de Verordening ruimte.
Dit is gebaseerd op mogelijkheden die de Verordening ruimte bevat voor aanpassing van grenzen ten behoeve van bestemmingsplannen. Meer informatie hierover is opgenomen in Hoofdstuk 3 Verordening ruimte.

Hoofdstuk 2 Herbegrenzing voor het plan Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel

2.1 Procedure

Het voornemen om ons te verzoeken de grenzen van de structuur 'ecologische hoofdstructuur' in de Verordening ruimte voor het gemeentelijk plan aan te passen heeft samen met het gemeentelijk ontwerpplan ter inzage gelegen van 31 juli 2015 tot 11 september 2015. Gedurende deze termijn was het mogelijk te reageren op het aanpassen van de Verordening ruimte.

Er is een reactie ingezonden in verband met de mogelijke wijziging van de begrenzingen in de Verordening ruimte.

2.2 Oordeel t.a.v. verzoek tot herbegrenzing

Wij hebben besloten over te gaan tot het aanpassen van de begrenzingen in de Verordening ruimte ten behoeve van het gemeentelijk plan.

In de toelichting van het ontwerp bestemmingsplan Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel en de daaraan ten grondslag liggende stukken wordt zorgvuldig onderbouwd dat aan de regels behorend bij een verzoek om wijziging van de ecologische hoofdstructuur op verzoek voor kleinschalige ingrepen wordt voldaan. Planologisch is dit op een juiste wijze door vertaald in het ontwerp van het gemeentelijk plan dat daarmee voldoet aan de daaraan gestelde regels in de Verordening ruimte.
In de volgende paragrafen gaan wij hier verder op in.

2.3 Overwegingen t.a.v. vereisten voor wijziging

Wij hebben de activiteiten in onderlinge samenhang beoordeeld en geconstateerd dat de kwaliteit en kwantiteit van de ecologische hoofdstructuur voor de ontwikkeling bij Haanwijk per saldo verbetert. Wij zijn van mening dat de gemeente voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat de ontwikkelingen zoals voorzien in het bestemmingsplan wenselijk zijn en herbegrenzing van de ehs ter plaatse rechtvaardigen.

De in het bestemmingsplan hiervoor opgenomen natuurcompensatie achten wij aanvaardbaar. De bestaande ehs die in het plangebied verloren gaat, wordt door de geplande herinrichting volledig gecompenseerd ter versterking van de bestaande ehs.

Afweging van alternatieven
Het landgoedcomplex Haanwijk wordt (nagenoeg) geheel omgeven door ehs. Nu wij voldoende onderbouwd achten dat de voorgenomen ontwikkelingen noodzakelijk zijn, kan de ontwikkeling slechts plaatsvinden op gronden die nu nog onderdeel uitmaken van de ehs. Verder is onderbouwd dat bij de keuze voor de locaties, die locaties zijn genomen, waar de gevolgen voor de ehs het geringst zijn. Ook worden waar mogelijk de aanwezige natuurwaarden zo veel mogelijk behouden.

Goede landschappelijke en natuurlijke inpassing
De ontwikkelingen op Haanwijk vormen een versterking van het aanwezige landschap en complex. Daarbij wordt de bestaande ehs, zonder bijzondere waarden, gecompenseerd door natuur op een locatie waar deze een structurele bijdrage vormt aan de ehs.

Natuurcompensatie
Er is een overeenkomst inzake de uitbreiding van Haanwijk gesloten, waarin onder meer de uitvoerbaarheid van de beoogde ontwikkelingen en de vereisten als bedoeld in de Verordening ruimte worden geborgd. Zowel de ingrepen als de compensaties van de ehs zijn geregeld in het bestemmingsplan 'Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel'. Hiermee is de duurzame instandhouding van de natuurcompensatie voldoende geborgd.

2.3.1 Natuurcompensatie op aan ehs toe te voegen gronden

De gemeente Sint-Michielsgestel kiest ervoor om de compensatieopgave die voorkomt uit de ontwikkelingen te realiseren in de directe omgeving aansluitend aan bestaande ehs. Deze percelen hebben in bestemmingsplan Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel de bestemming Natuur en worden bij deze herbegrenzing toegevoegd aan de ehs. Dit is gebaseerd op de overgangsbepaling in artikel 40 lid 4 Vr.

2.4 Overwegingen t.a.v. ingekomen reacties

Er is een reactie ingediend die betrekking heeft op het voorgenomen verzoek tot aanpassing van de ehs in de Verordening ruimte.

Wij beschouwen de zienswijzen van

  • Milieuvereniging Het Groene Hart

als mede gericht tegen de herbegrenzing van de ehs als gevolg van de in het bestemmingsplan opgenomen ontwikkelingen.

Samenvatting reactie
Er ontbreekt een plankaart waarop de nieuwe begrenzing staat aangegeven. Hierdoor is dit onderdeel van de planherziening niet te beoordelen volgens indiener. Het plan dient opnieuw ter inzage te worden gelegd.

Overwegingen
Op de verbeelding van het bestemmingsplan Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel is aangegeven welke gronden de aanduiding 'overig - in Verordening ruimte te verwijderen EHS' en de aanduiding 'overig - in Verordening ruimte toe te voegen EHS' hebben gekregen. Het is voor indiener zodoende wel mogelijk geweest te bepalen op welke locaties dit verzoek tot herbegrenzing betrekking had en eventueel inhoudelijk te reageren.

Daarnaast heeft indiener kunnen inspreken en ingesproken op het ontwerpbestemmingsplan 'Actualisatieplan buitengebied' waarin de voorgenomen wijzigingen zijn opgenomen en inhoudelijk onderbouwd. Daarbij heeft hij geen zienswijze tegen de ontwikkeling bij Haanwijk.

Samengevat komen wij tot de conclusie dat de ingebrachte zienswijze geen reden vormt om het verzoek om herbegrenzing af te wijzen.

Hoofdstuk 3 Verordening ruimte

3.1 Bevoegdheid aanpassing grenzen

Omdat de gemeente bij het vaststellen van een bestemmingsplan de Verordening in acht moet nemen, zou het zonder aanpassingen van de kaart van de verordening niet mogelijk zijn om het bestemmingsplan Actualisatie Buitengebied Sint-Michielsgestel vast te stellen. Het plan zoals het er nu ligt is immers in strijd met de regels voor de ehs. Vaststelling is dus alleen mogelijk wanneer de kaart van de Verordening ruimte zodanig is aangepast, dat het plan er niet langer mee in strijd is.

Om aanvaardbare en wenselijke wijzigingen in de grenzen van de ehs in het kader van een gemeentelijk plan mogelijk te maken, bevat de verordening in artikel 5.5 een regeling waarbij wij onder voorwaarden deze grenzen kunnen wijzigen op verzoek.

In artikel 36.5 is de procedure hiervoor opgenomen. Deze strekt ertoe, dat wij kennis kunnen nemen van zienswijzen over de nieuwe ehs-grenzen, voordat wij hierover een besluit nemen. Omwille van overzichtelijkheid en ter voorkoming van vertraging in de gemeentelijke besluitvorming is bepaald dat hiervoor gelegenheid wordt geboden tegelijkertijd met de terinzagelegging van de ontwerp-bestemmingsplan.

3.2 Natuurcompensatie

Indien de ecologische hoofdstructuur aangepast moet worden ten behoeve van een plan, dient de aantasting van de natuur te worden gecompenseerd. Dit kan op de volgende manieren, een combinatie is ook mogelijk:

  • fysiek:
    Elders wordt door een initiatiefnemer nieuwe natuur gerealiseerd en in stand gehouden. Bij de berekening van de omvang van de compensatie wordt rekening gehouden met de leeftijd en ontwikkelingstijd van de natuur die wordt aangetast. Omdat het enige tijd zal duren voor de nieuwe natuur 'volwassen' is, komt er een toeslag bovenop de oppervlakte aangetaste natuur.
  • financieel:
    Er wordt een berekening gemaakt van de kosten van compensatie en het bedrag dat hieruit volgt wordt gestort in een provinciaal Groenontwikkelfonds. Dit wordt gebruikt om gronden in de ehs aan te kopen en daar natuur te realiseren.

De voorschriften voor natuurcompensatie zijn te vinden in bijlage 1 "Relevante artikelen Verordening ruimte". In artikel 40 lid 4 Vr is een overgangsregeling opgenomen voor de wijze van compenseren. De volledige tekst van deze artikelen is opgenomen in de bijlage bij de toelichting.

3.3 Bijkomende wijzigingen

3.3.1 Wijziging van andere structuur door aanpassing ecologische hoofdstructuur

In de Verordening ruimte wordt de ruimtelijke hoofdstructuur gevormd door het bestaand stedelijk gebied, de ecologische hoofdstructuur, de groenblauwe mantel en het gemengd landelijk gebied. Deze structuren sluiten op elkaar aan en overlappen niet.

Dit betekent dat een wijziging in één van deze legenda-eenheden ook gevolgen heeft voor de aangrenzende structuur. Er kan niet volstaan worden met het verwijderen van de ehs, dit zou namelijk een 'witte vlek' in de kaart opleveren - er moet op die plek ook een nieuwe legendaeenheid aan worden toegekend.

De hoofdregels voor toekenning van het vlak waar de ehs is verwijderd zijn als volgt:

  • 1. het vlak grenst ergens aan de groenblauwe mantel: het vlak wordt toegevoegd aan de groenblauwe mantel;
  • 2. het vlak raakt geen groenblauwe mantel, maar wel bestaand stedelijk gebied: het vlak wordt toegevoegd aan bestaand stedelijk gebied;
  • 3. het vlak was volledig omringd door gemengd landelijk gebied: het wordt toegevoegd aan gemengd landelijk gebied.
  • 4. het vlak wordt volledig omringd door ehs: de toekenning van de aanduiding is maatwerk.

Andersom brengt de herbegrenzing ook met zich mee, dat op de locatie waar ehs wordt toegevoegd, een van de andere structuren (gemengd landelijk gebied, groenblauwe mantel, bestaand stedelijk gebied) vervalt.

In deze 'afgeleide' wijzigingen wordt bij deze herbegrenzing ook voorzien.

3.4 Regels Verordening ruimte 2014 raadplegen

De wijziging heeft alleen betrekking op de begrenzingen van een beperkt aantal structuren en/of aanduidingen in de Verordening ruimte. Daarom dient naast dit wijzigingsbesluit ook altijd de Verordening ruimte te worden geraadpleegd:

  • voor de regels die van toepassing zijn op de gronden die bij dit besluit zijn aangeduid als ecologische hoofdstructuur en groenblauwe mantel;
  • omdat er nog andere aanduidingen en dus regels op dezelfde locatie van toepassing kunnen zijn.

Bijlage(n)

Bijlage 1 Relevante artikelen Verordening ruimte

Hoofdstuk 1 Wijziging van de ecologische hoofdstructuur

Artikel 5.4 Wijziging van de begrenzing op verzoek met toepassing van de saldobenadering

  • 1. Gedeputeerde Staten kunnen de begrenzing van de ecologische hoofdstructuur op verzoek van de gemeente wijzigen in geval van een ruimtelijke ontwikkeling door toepassing van de saldobenadering.
  • 2. Onder de saldobenadering bedoeld in het eerste lid wordt verstaan een combinatie van onderling samenhangende plannen, projecten of handelingen waarvan één of enkele afzonderlijk een negatief effect hebben op de ecologische hoofdstructuur, maar waarvan de gecombineerde uitvoering leidt tot een verbetering van de kwaliteit of kwantiteit van de ecologische hoofdstructuur als geheel.
  • 3. Een verzoek om wijziging van de begrenzing, als bedoeld in het eerste lid, gaat vergezeld van een bestemmingsplan waarin een ruimtelijke visie is opgenomen op een gebied waarvan een wezenlijk deel behoort tot de ecologische hoofdstructuur en waarbij ruimtelijke ontwikkelingen in samenhang worden bezien om een grotere kwaliteitswinst voor meerdere ruimtelijke functies, waaronder de natuur, te bereiken.
  • 4. Een ruimtelijke visie op een gebied als bedoeld in het derde lid beschrijft in ieder geval:
    • a. de omvang van het gebied waarop de ruimtelijke visie betrekking heeft;
    • b. de doelen van de ruimtelijke visie, in het bijzonder wat betreft de verbetering van de kwaliteit en kwantiteit van de ecologische hoofdstructuur waardoor een beter functionerende ecologische hoofdstructuur ontstaat;
    • c. op welke wijze wordt voldaan aan de regels inzake het compenseren van verlies van ecologische waarden en kenmerken, bedoeld in artikel 5.6 (compensatieregels);
    • d. op welke wijze de uitvoering van de ruimtelijke visie is verzekerd.
  • 5. Artikel 3.2 (kwaliteitsverbetering van het landschap) is niet van toepassing op een bestemmingsplan als bedoeld in het derde lid.
  • 6. Op een verzoek als bedoeld in het eerste lid is artikel 36.5 (procedure grenswijziging op verzoek) van toepassing.

Artikel 5.5 Wijziging van de begrenzing op verzoek bij kleinschalige ingrepen

  • 1. Gedeputeerde Staten kunnen de begrenzing van de ecologische hoofdstructuur op verzoek van de gemeente wijzigen ten behoeve van een individuele, kleinschalige ingreep.
  • 2. Een verzoek om wijziging van de begrenzing, als bedoeld in het eerste lid, gaat vergezeld van een bestemmingsplan waaruit blijkt dat:
    • a. de voorgestelde ingreep slechts leidt tot een beperkte aantasting van de ecologische waarden en kenmerken van de ecologische hoofdstructuur in het desbetreffende gebied;
    • b. de voorgestelde ingreep leidt tot een kwalitatieve of kwantitatieve versterking van de ecologische waarden en kenmerken van de ecologische hoofdstructuur als geheel;
    • c. de voorgestelde ingreep is onderbouwd met een afweging van alternatieven;
    • d. de voorgestelde ingreep vergezeld gaat van zodanige maatregelen dat er sprake is van een goede landschappelijke en natuurlijke inpassing;
    • e. de uitvoering van de voorgestelde ingreep en de daarbij betrokken maatregelen en de monitoring daarvan zijn verzekerd;
    • f. wordt voldaan aan de regels inzake het compenseren van verlies van ecologische waarden en kenmerken bedoeld in artikel 5.6 (compensatieregels).
  • 3. Artikel 3.2 (kwaliteitsverbetering van het landschap) is niet van toepassing op een bestemmingsplan als bedoeld in het tweede lid.
  • 4. Op een verzoek als bedoeld in het eerste lid is artikel 36.5 (procedure grenswijziging op verzoek) van toepassing.

Artikel 5.6 Compensatie

  • 1. De op grond van de verordening verplichte compensatie vindt, naar keuze, plaats door:
    • a. fysieke compensatie, overeenkomstig artikel 5.7;
    • b. financiële compensatie, overeenkomstig artikel 5.8.
  • 2. De omvang van de compensatie wordt bepaald door de omvang van het vernietigde areaal waarbij een toeslag op de omvang van het vernietigde areaal wordt berekend, zowel in oppervlak, als in budget, te onderscheiden in de volgende categorieën:
    • a. natuur met een ontwikkeltijd van 5 jaar of minder: geen toeslag;
    • b. tussen 5 en 25 jaar te ontwikkelen natuur: toeslag van 1/3 in oppervlak, plus de gekapitaliseerde kosten van het ontwikkelingsbeheer;
    • c. tussen 25 en 100 jaar te ontwikkelen natuur: toeslag van 2/3 in oppervlak, plus de gekapitaliseerde kosten van het ontwikkelingsbeheer;
    • d. bij een ontwikkelingsduur van meer dan 100 jaar: de toeslag in oppervlak en de gekapitaliseerde kosten van het ontwikkelingsbeheer is maatwerk.

Artikel 5.7 Aanvullende regels voor fysieke compensatie

  • 1. De fysieke compensatie vindt plaats in:
    • a. de niet gerealiseerde delen van de ecologische hoofdstructuur;
    • b. de niet gerealiseerde ecologische verbindingszones.
  • 2. In afwijking van het eerste lid kan fysieke compensatie ook plaatsvinden in, aansluitend op of nabij het aangetaste gebied indien een wijziging van de begrenzing plaatsvindt met toepassing van de saldobenadering als bedoeld in artikel 5.4.
  • 3. Een verzoek als bedoeld in de artikelen 5.3, 5.4 en 5.5, alsmede een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 5.1, zesde lid, gaat vergezeld van een compensatieplan.
  • 4. Een compensatieplan omvat ten minste:
    • a. het netto verlies aan ecologische waarden en kenmerken dat optreedt;
    • b. de wijze waarop het netto verlies, genoemd onder a, wordt gecompenseerd;
    • c. de ruimtelijke begrenzing van het te compenseren gebied en de compensatie;
    • d. de kwaliteit en kwantiteit van de compensatie;
    • e. de termijn van uitvoering;
    • f. de inhoud en realisatie van de voorgenomen mitigerende en compenserende maatregelen;
    • g. een beschrijving van het reguliere beheer en het ontwikkelingsbeheer.
  • 5. Het compensatieplan wordt opgenomen als onlosmakelijk onderdeel van het bestemmingsplan dat wordt vastgesteld voor de ruimtelijke ontwikkeling die de aantasting veroorzaakt.
  • 6. De uitvoering van het compensatieplan start uiterlijk op het moment van voltooiing van de aantasting en wordt op zo kort mogelijke termijn daarna, doch uiterlijk binnen vijf jaar, afgerond.
  • 7. In afwijking van het zesde lid, wordt indien sprake is van een aantasting van bedreigde soorten of hun leefgebied, de uitvoering van het compensatieplan afgerond op het moment dat de aantasting daadwerkelijk start.
  • 8. In afwijking van het zesde lid, kan indien er sprake is van een omvangrijke en zware compensatieverplichting, de uitvoering van het compensatieplan een termijn van maximaal tien jaar bedragen.
  • 9. De uitvoering van het compensatieplan wordt vastgelegd in een privaatrechtelijke overeenkomst tussen de initiatiefnemer en de gemeente waarin:
    • a. rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen zijn vastgelegd;
    • b. een financiële onderbouwing is vastgelegd waaruit blijkt dat de uitvoering van de compensatiemaatregelen is zeker gesteld en niet wordt gefinancierd uit middelen die beschikbaar zijn op grond van een subsidieregeling;
    • c. de termijn is vastgelegd waarbinnen de uitvoering van compensatie moet zijn afgerond;
    • d. een boeteclausule is opgenomen die van toepassing is bij het niet, niet tijdig of onvolledig uitvoeren van de compensatie.
  • 10. Voor het verschuldigd zijn van de boete bedoeld in het negende lid is geen ingebrekestelling nodig.
  • 11. Het boetebedrag wordt gestort in de provinciale compensatievoorziening ter uitvoering van de geformuleerde compensatietaakstelling. Het boetebedrag is op het moment van vaststelling ten minste gelijk aan 150% van alle directe en indirecte kosten die samenhangen met de betrokken compensatie.
  • 12. Het college van burgemeester en wethouders dient jaarlijks gedurende de realisatietermijn bedoeld in het vierde lid onder e, een voortgangsrapportage over de uitvoering van de compensatie in bij Gedeputeerde Staten.
  • 13. Gedeputeerde Staten hebben het recht om in het veld controles uit te voeren ten einde te bezien of de compensatie daadwerkelijk is of wordt uitgevoerd.

Artikel 5.8 Aanvullende regels voor financiële compensatie

  • 1. De financiële compensatie wordt bepaald op grond van de omvang van de compensatieverplichting overeenkomstig artikel 5.6, tweede lid, en omvat de volgende kostenelementen:
    • a. kosten voor de planontwikkeling en planuitvoering;
    • b. kosten van de aanschaf van vervangende grond;
    • c. kosten van de basisinrichting;
    • d. kosten van ontwikkelingsbeheer gedurende de ontwikkelingstijd.
  • 2. De financiële compensatie wordt uiterlijk zes weken na de vaststelling van het bestemmingsplan gestort in de provinciale compensatievoorziening ter uitvoering van de geformuleerde compensatietaakstelling.
  • 3. Gedeputeerde Staten stellen jaarlijks een rapportage vast waarin:
    • a. verantwoording wordt gegeven over de bestedingen uit het compensatiefonds van het afgelopen jaar, en
    • b. een prioritering wordt gegeven aan de realisatie van de ecologische hoofdstructuur voor het toekomstige jaar.

Artikel 40 Overgangsbepalingen

  • 1. ...
  • 2. ...
  • 3. ...
  • 4. In afwijking van artikelen 5.6, 5.7 en 5.8 blijven de regels inzake natuurcompensatie uit een eerder vastgestelde Verordening ruimte van toepassing indien de gemeente reeds compensatiegronden als natuur heeft bestemd, maar deze gronden nog niet als ecologische hoofdstructuur zijn begrensd in de Verordening ruimte 2014, danwel ingeval de gemeente reeds verworven gronden buiten de ecologische hoofdstructuur binnen 1 jaar na inwerkingtreding van deze verordening als natuur bestemd.
Hoofdstuk 2 Procedure wijziging op verzoek

Artikel 36.5 Procedure wijziging van grenzen op verzoek

  • 1. Het voornemen om een verzoek te doen als bedoeld in artikelen 4.12, 5.3, 5.4, 5.5, 6.18, 8.3, 9.3, 11.2, tweede lid, 12.2, 13.2, derde lid, 14.2, vierde lid, 18.2, derde lid, 19.2, derde lid, 20.2, derde lid, en 25.2, maakt deel uit van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van een bestemmingsplan, waarbij in het ontwerp bestemmingsplan, indien van toepassing, de volgende gebiedsaanduidingen worden opgenomen:
    • a. gebiedsaanduiding: overig – in Verordening ruimte toe te voegen [naam gebiedscategorie];
    • b. gebiedsaanduiding: overig – in Verordening ruimte te verwijderen[naam gebiedscategorie].
  • 2. Een verzoek wordt na afloop van de terinzagelegging bedoeld in artikel 3:11 van de Algemene wet bestuursrecht, bij Gedeputeerde Staten ingediend en gaat vergezeld van een beschrijving waaruit blijkt dat is voldaan aan de in deze verordening gestelde voorwaarden waaronder wijziging van de begrenzing mogelijk is en, in voorkomende gevallen, van naar voren gebrachte zienswijzen.
  • 3. Gedeputeerde Staten beslissen binnen vier weken na ontvangst van een verzoek als bedoeld eerste lid.
  • 4. Een bestemmingsplan ten behoeve waarvan de gemeente een verzoek om wijziging van de begrenzing heeft gedaan, wordt vastgesteld nadat Gedeputeerde Staten hebben besloten tot wijziging van de begrenzing.