direct naar inhoud van Toelichting
vastgesteld

Toelichting

Hoofdstuk 1 Het gemeentelijk plan

1.1 Beschrijving van het plan

Gemeente Waalre heeft het bestemmingsplan “Waalre Noord, Heistraat Noord fase 2” in procedure gebracht. Het plangebied ligt aan de Heistraat ten zuiden van de waterplas 'De Meeris' en vormt de afronding van woonwijk Waalre Noord. In het plan is een wijziging van de begrenzing van het Natuur Netwerk Brabant (hierna: NNB) voorzien ten opzichte van het NNB zoals opgenomen in de Verordening ruimte (hierna: Verordening). Het bestemmingsplan beoogt een planologisch-juridische regeling voor de realisering van maximaal 40 woningen.

1.2 Afwijking van geldende Verordening ruimte

Het plangebied voor de nieuwe woningbouwlocatie ligt binnen de structuur NNB. De regels van de Verordening hebben hier als uitgangspunt de ontwikkeling en bescherming van natuur. Op grond van de Verordening is de realisering van het bestemmingsplan in het NNB uitgesloten.

In het ontwerp-bestemmingsplan is daarom in een wijziging in het NNB voorzien ten opzichte van het NNB zoals nu opgenomen in de Verordening. Dit is gebaseerd op mogelijkheden die de Verordening ruimte bevat voor aanpassing van grenzen ten behoeve van bestemmingsplannen. Meer informatie hierover is opgenomen in Hoofdstuk 3 Verordening ruimte.

Hoofdstuk 2 Herbegrenzing voor het plan Waalre Noord, Heistraat Noord fase 2

2.1 Procedure

Het voornemen om ons te verzoeken de grenzen van de structuur 'Natuur Netwerk Brabant' (NNB) in de Verordening ruimte voor het gemeentelijk plan aan te passen heeft samen met het gemeentelijk ontwerpplan ter inzage gelegen van 9 februari tot en met 22 maart 2017. Gedurende deze termijn was het mogelijk te reageren op het aanpassen van de Verordening ruimte.

Er is één reactie ingezonden tegen deze wijziging van de begrenzingen in de Verordening ruimte. Een kopie van de kenbaar gemaakte zienswijze in verband met het voornemen tot herbegrenzing van het NNB via ontwerp-bestemmingsplan “Waalre Noord, Heistraat Noord fase 2” is door de gemeente Waalre aan ons toegezonden. Wij beschouwen deze als inspraakreactie op de beoogde wijziging van de verordening en hebben deze betrokken bij onze besluitvorming tot herbegrenzing van het NNB.

2.2 Oordeel t.a.v. verzoek tot herbegrenzing

Wij hebben besloten over te gaan tot het aanpassen van de begrenzingen in de Verordening ruimte ten behoeve van het gemeentelijk plan.

In de toelichting van het ontwerp bestemmingsplan Waalre Noord, Heistraat Noord Fase 2 en de daaraan ten grondslag liggende stukken wordt zorgvuldig onderbouwd dat aan de regels behorend bij een verzoek om wijziging van het Natuur Netwerk Brabant op verzoek wordt voldaan. Planologisch is dit op een juiste wijze door vertaald in het ontwerp van het gemeentelijk plan dat daarmee voldoet aan de daaraan gestelde regels in de Verordening ruimte.
In de volgende paragrafen gaan wij hier verder op in.

2.3 Overwegingen t.a.v. vereisten voor wijziging

In de toelichting van het bestemmingsplan en overige bijbehorende stukken wordt goed gemotiveerd dat wordt voldaan aan de artikelen 5.4, 5.6 en 5.7 van de Verordening. Hierbij overwegen wij dat het plan en de compensatie, onderdelen vormen van een combinatie van onderling samenhangende projecten. Bij een afzonderlijke beoordeling hiervan ontstaat geen meerwaarde voor het NNB of juist een inbreuk hierop. Door de activiteiten echter in onderlinge samenhang te beoordelen, kan de kwaliteit en/of kwantiteit van het NNB per saldo verbeteren. Dit is de 'saldo-benadering' waarmee een gebiedsgerichte aanpak wordt bevorderd.

Eén van de voorwaarden om de saldobenadering te kunnen toepassen, is dat de activiteiten

onderdeel uitmaken van een gebiedsvisie. In dit geval is dat de visie voor integrale gebiedsontwikkeling “Dommeldal De Hogt”. Hiermee wordt geborgd dat een combinatie van activiteiten binnen één ruimtelijke gebiedsvisie onderlinge samenhang vertoont. Tevens is zo verzekerd dat toepassing van de saldobenadering de kwaliteit van het NNB daadwerkelijk verbetert.

Daarnaast is de natuurcompensatie in het bestemmingsplan voldoende geborgd door de bestemming 'Natuur' van de betreffende percelen.

2.3.1 Natuurcompensatie op aan NNB toe te voegen gronden

Gemeente Waalre kiest ervoor om de aantasting van het NNB fysiek te compenseren en deze te realiseren in de omgeving van de woonwijk Waalre Noord, behorend tot gronden binnen de visie voor integrale gebiedsontwikkeling “Dommeldal De Hogt”. Voor dit gebied heeft de gemeente ruimtelijk beleid ontwikkeld voor onder andere toevoegen van nieuwe ecologische kwaliteit en diversiteit. Op basis van deze visie beoogt de gemeente ook een ecologische verbinding tussen de natte natuur in het beekdal en de drogere natuur – de bestande bosgebieden - te realiseren. Daarbij is gekeken welke versterkingen en verbindingen vanuit het oogpunt van ecologie in het gebied nodig zijn. De hier aan de orde zijnde natuurcompensatie is onder meer voorzien binnen deze beoogde ecologische verbinding en behelst één van de deelprojecten binnen de visie.

De drie gebieden waar natuurcompensatie gaat plaatsvinden hebben in het bestemmingsplan “Waalre Noord, Heistraat Noord fase 2” de bestemming 'Natuur' en worden bij deze herbegrenzing toegevoegd aan het NNB. Dit is gebaseerd op de overgangsbepaling in artikel 40 lid 4 Vr.

2.4 Overwegingen t.a.v. ingekomen reacties

Er is bij de gemeente één zienswijze ingediend die gericht is tegen het voorgenomen verzoek tot aanpassing van het NNB in de Verordening ruimte.

De heer ir. P.J. Remmen heeft namens IVN Valkenswaard – Waalre en Milieuwerkgroep Aalst – Waalre zienswijzen ingediend tegen het ontwerp-bestemmingsplan alsook tegen het voornemen om GS te verzoeken de begrenzing van het NNB aan te passen.

De zienswijzen die zijn gericht tegen laatstgenoemd voornemen, beschouwen wij als inspraakreactie gericht tegen de herbegrenzing van het NNB als gevolg van de in het bestemmingsplan opgenomen nieuwe woningbouwlocatie. Deze reactie hebben wij betrokken bij onze besluitvorming tot herbegrenzing van de NNB-structuur.

De ingediende reactie wordt hierna samengevat weergegeven. Dit betekent niet dat onderdelen die niet expliciet zijn genoemd, niet bij onze overwegingen zijn betrokken. De reactie wordt in zijn geheel beoordeeld.

Samenvatting zienswijzen
De zienswijze kent een meer algemeen deel en een specifiek inhoudelijke reactie.

Het algemeen deel richt zich onder meer op het onvoldoende gedetailleerd zijn van het verzoek om herbegrenzing. Verder worden de onderliggende documenten onvolledig en soms tegenstrijdig geacht.

De specifiek inhoudelijke zienswijzen zien op:

  • Saldobenadering kwantitatief

De omvang van de aantasting van het NNB en de omvang van de boskap is niet controleerbaar via de beschikbare documenten omdat helder inzicht terzake hierin ontbreekt. Het gebied zoals analoog aangeduid als 'te verwijderen NNB' is te groot en in het digitale plan ontbreken aanduidingen over te verwijderen en toe te voegen NNB. Bij soortgelijke verzoeken was meer gedetailleerde informatie beschikbaar.

  • Boswet

De omvang van de herplant bedraagt minder dan de omvang van de boskap.

  • Locatiekeuze compensatiegronden

Reclamant heeft ernstige twijfels of het gebied langs de waterkant van de waterplas 'De Meeris' geschikt is als compensatielocatie.

Overwegingen
De gemeente heeft bij de aanvraag om herbegrenzing onder meer meegestuurd:

  • de ingediende zienswijze tegen het voornemen om GS te verzoeken de begrenzing van het NNB aan te passen;
  • de ''Nota van beantwoording zienswijzen (m.b.t. voornemen verzoek tot wijziging NNB 'Waalre-Noord, Heistraat-Noord fase 2')” en
  • de “Nota van wijzigingen (m.b.t. bestemmingsplan 'Waalre-Noord, Heistraat noord fase 2')”.

Wij constateren dat in de “Nota van beantwoording zienswijzen” de ingebrachte zienswijzen die betrekking hebben op de herbegrenzing van het NNB uitvoerig en zorgvuldig zijn beantwoord. In dit kader zijn wij er mee bekend dat reclamant ook door aanvullend kaartmateriaal is geïnformeerd over locatie en omvang van de te verwijderen NNB en bos.

Aanvullend merken wij nog op dat wij de compensatie hebben beoordeeld op basis van de regelgeving in de artikelen 5.4, 5.6 en 5.7 van de Verordening. Als in het kader van overige wetgeving vergunningen of meldingen nodig zijn, zullen daarvoor separate procedures gevoerd moeten worden.

Voorts constateren wij met de gemeente dat aan de oostzijde van het plangebied NNB blijft gehandhaafd en dat voor dat gedeelte geen herbegrenzing aan de orde is. Wij stemmen dan ook in met dienovereenkomstige aanpassing van de verbeelding op dit punt zoals in de 'Nota van wijzigingen' is opgenomen.

Verder blijkt ons dat het onderhavige bestemmingsplan voorziet in de noodzakelijke natuurcompensatie. Het bestemmingsplan “Waalre Noord, Heistraat Noord fase 2” leidt tot een ruimtebeslag van 17.550m² in het NNB. Op basis van de ontwikkeltijd van de huidige staat van natuur en de daarbij behorende toeslagfactoren is een totale compensatieverplichting van 28.443m² aan de orde. Deze compensatieverplichting wordt op een drietal locaties gerealiseerd te weten ten noorden en ten noordoosten van waterplas 'De Meeris' alsook langs de waterkant (oost- en noordzijde) van deze waterplas.

In het bestemmingsplan en bijbehorende bijlagen wordt duidelijk aangegeven welke natuurwaarden verloren gaan als gevolg van de nieuwe woningbouwlocatie met bijbehorende voorzieningen en op welke wijze deze worden gecompenseerd.

Conclusie

Samengevat komen wij tot de conclusie dat de ingebrachte zienswijzen geen reden zijn om het verzoek om herbegrenzing af te wijzen.

Hoofdstuk 3 Verordening ruimte

De Verordening ruimte 2014 bestaat uit kaartmateriaal en regels die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden in een digitaal plan. Dit digitale plan kan in een kaartviewer in een internetbrowser bekeken en geraadpleegd worden. Een klik op de kaart maakt duidelijk welke structuren en aanduidingen met bijbehorende regels op die locatie gelden. Dit samenspel tussen kaarten en regels bepaalt welke normen een gemeente voor een bepaalde locatie moet hanteren bij het maken van een bestemmingsplan of bij het verlenen van een omgevingsvergunning die afwijkt van het geldende bestemmingsplan.
De kaarten maken dus deel uit van die normen en een wijziging van de kaarten betekent dat voor die locatie een andere norm gaat gelden. Bijvoorbeeld in plaats van de regels voor het gemengd landelijk gebied worden regels voor bestaand stedelijk gebied van toepassing.

Het is niet mogelijk in beroep te gaan tegen "algemeen verbindende voorschriften". Het gaat dan om wetten- en andere officiële regels, waaronder ook de provinciale Verordening ruimte valt. Ook tegen deze wijziging van de Verordening ruimte is daarom geen beroep mogelijk.

3.1 Bevoegdheid aanpassing grenzen

Omdat de gemeente bij het vaststellen van een bestemmingsplan de Verordening in acht moet nemen, zou het zonder aanpassingen van de kaart van de verordening niet mogelijk zijn om het bestemmingsplan "Waalre Noord, Heistraat Noord Fase 2" vast te stellen. Het plan zoals het er nu ligt is immers in strijd met de regels voor het NNB. Vaststelling is dus alleen mogelijk wanneer de kaart van de Verordening ruimte zodanig is aangepast, dat het plan er niet langer mee in strijd is.

Om aanvaardbare en wenselijke wijzigingen in de grenzen van het NNB in het kader van een gemeentelijk plan mogelijk te maken, bevat de verordening in artikel 5.4 een regeling waarbij wij onder voorwaarden deze grenzen kunnen wijzigen op verzoek.

In artikel 36.5 is de procedure hiervoor opgenomen. Deze strekt ertoe, dat wij kennis kunnen nemen van zienswijzen over de nieuwe NNB-grenzen, voordat wij hierover een besluit nemen. Omwille van overzichtelijkheid en ter voorkoming van vertraging in de gemeentelijke besluitvorming is bepaald dat hiervoor gelegenheid wordt geboden tegelijkertijd met de terinzagelegging van de ontwerp-bestemmingsplan.

3.2 Natuurcompensatie

Indien het Natuur Netwerk Brabant aangepast moet worden ten behoeve van een plan, dient de aantasting van de natuur te worden gecompenseerd. Dit kan op de volgende manieren, een combinatie is ook mogelijk:

  • fysiek:
    Elders wordt door een initiatiefnemer nieuwe natuur gerealiseerd en in stand gehouden. Bij de berekening van de omvang van de compensatie wordt rekening gehouden met de leeftijd en ontwikkelingstijd van de natuur die wordt aangetast. Omdat het enige tijd zal duren voor de nieuwe natuur 'volwassen' is, komt er een toeslag bovenop de oppervlakte aangetaste natuur.
  • financieel:
    Er wordt een berekening gemaakt van de kosten van compensatie en het bedrag dat hieruit volgt wordt gestort in een provinciaal Groenontwikkelfonds. Dit wordt gebruikt om gronden in het NNB aan te kopen en daar natuur te realiseren.

De voorschriften voor natuurcompensatie zijn te vinden in bijlage 1 "Relevante artikelen Verordening ruimte". De volledige tekst van deze artikelen is opgenomen in de bijlage bij de toelichting.

3.3 Bijkomende wijzigingen

3.3.1 Wijziging van andere structuur door aanpassing Natuur Netwerk Brabant

In de Verordening ruimte wordt de ruimtelijke hoofdstructuur gevormd door het bestaand stedelijk gebied, het Natuur Netwerk Brabant, de groenblauwe mantel en het gemengd landelijk gebied. Deze structuren sluiten op elkaar aan en overlappen niet.

Dit betekent dat een wijziging in één van deze legenda-eenheden ook gevolgen heeft voor de aangrenzende structuur. Er kan niet volstaan worden met het verwijderen van het NNB, dit zou namelijk een 'witte vlek' in de kaart opleveren - er moet op die plek ook een nieuwe legendaeenheid aan worden toegekend. Het vlak grenst aan gemengd landelijk gebied: het vlak wordt toegevoegd aan gemengd landelijk gebied.

Andersom brengt de herbegrenzing ook met zich mee, dat op de locatie waar NNB wordt toegevoegd, een van de andere structuren (gemengd landelijk gebied, groenblauwe mantel, bestaand stedelijk gebied) vervalt.

In deze 'afgeleide' wijzigingen wordt bij deze herbegrenzing ook voorzien.

3.4 Regels Verordening ruimte 2014 raadplegen

De wijziging heeft alleen betrekking op de begrenzingen van een beperkt aantal structuren in de Verordening ruimte. Daarom dient naast dit wijzigingsbesluit ook altijd de Verordening ruimte te worden geraadpleegd:

  • voor de regels die van toepassing zijn op de gronden die bij dit besluit zijn aangeduid als Natuur Netwerk Brabant, groenblauwe mantel en gemengd landelijk gebied;
  • omdat er nog andere aanduidingen en dus regels op dezelfde locatie van toepassing kunnen zijn.

Bijlage(n)

Bijlage 1 Relevante artikelen Verordening ruimte

Hoofdstuk 1 Wijziging van het Natuur Netwerk Brabant

Artikel 5.4 Wijziging van de begrenzing op verzoek met toepassing van de saldobenadering

  • 1. Gedeputeerde Staten kunnen de begrenzing van het Natuur Netwerk Brabant op verzoek van de gemeente wijzigen in geval van een ruimtelijke ontwikkeling door toepassing van de saldobenadering.
  • 2. Onder de saldobenadering bedoeld in het eerste lid wordt verstaan een combinatie van onderling samenhangende plannen, projecten of handelingen waarvan één of enkele afzonderlijk een negatief effect hebben op het Natuur Netwerk Brabant, maar waarvan de gecombineerde uitvoering leidt tot een verbetering van de kwaliteit of kwantiteit van het Natuur Netwerk Brabant als geheel.
  • 3. Een verzoek om wijziging van de begrenzing, als bedoeld in het eerste lid, gaat vergezeld van een bestemmingsplan waarin een ruimtelijke visie is opgenomen op een gebied waarvan een wezenlijk deel behoort tot het Natuur Netwerk Brabant en waarbij ruimtelijke ontwikkelingen in samenhang worden bezien om een grotere kwaliteitswinst voor meerdere ruimtelijke functies, waaronder de natuur, te bereiken.
  • 4. Een ruimtelijke visie op een gebied als bedoeld in het derde lid beschrijft in ieder geval:
    • a. de omvang van het gebied waarop de ruimtelijke visie betrekking heeft;
    • b. de doelen van de ruimtelijke visie, in het bijzonder wat betreft de verbetering van de kwaliteit en kwantiteit van het Natuur Netwerk Brabant waardoor een beter functionerende Natuur Netwerk Brabant ontstaat;
    • c. op welke wijze wordt voldaan aan de regels inzake het compenseren van verlies van ecologische waarden en kenmerken, bedoeld in artikel 5.6 (compensatieregels);
    • d. op welke wijze de uitvoering van de ruimtelijke visie is verzekerd.
  • 5. Artikel 3.2 (kwaliteitsverbetering van het landschap) is niet van toepassing op een bestemmingsplan als bedoeld in het derde lid.
  • 6. Op een verzoek als bedoeld in het eerste lid is artikel 36.5 (procedure grenswijziging op verzoek) van toepassing.

Artikel 5.6 Compensatie

  • 1. De op grond van de verordening verplichte compensatie vindt, naar keuze, plaats door:
    • a. fysieke compensatie, overeenkomstig artikel 5.7;
    • b. financiële compensatie, overeenkomstig artikel 5.8.
  • 2. De omvang van de compensatie wordt bepaald door de omvang van het vernietigde of verstoorde areaal en de ontwikkeltijd van de aangetaste natuur, conform de volgende indeling:
    • a. natuur met een ontwikkeltijd van 5 jaar of minder: geen toeslag;
    • b. tussen 5 en 25 jaar te ontwikkelen natuur: toeslag van 1/3 in oppervlak;
    • c. tussen 25 en 100 jaar te ontwikkelen natuur: toeslag van 2/3 in oppervlak;
    • d. bij een ontwikkelingsduur van meer dan 100 jaar: de toeslag in oppervlak is maatwerk;
    • e. bij verstoring van natuur: maatwerk.

Artikel 5.7 Aanvullende regels voor fysieke compensatie

  • 1. De fysieke compensatie vindt plaats in:
    • a. de niet gerealiseerde delen van het Natuur Netwerk Brabant;
    • b. de niet gerealiseerde ecologische verbindingszones.
  • 2. In afwijking van het eerste lid kan fysieke compensatie ook plaatsvinden in, aansluitend op of nabij het aangetaste gebied indien een wijziging van de begrenzing plaatsvindt met toepassing van de saldobenadering als bedoeld in artikel 5.4.
  • 3. Een bestemmingsplan als bedoeld in de artikel 5.1, zesde lid, artikel 5.3, tweede lid, artikel 5.4, tweede lid en artikel 5.5, tweede lid, borgt de uitvoering van de compensatie;
  • 4. De toelichting bij een bestemmingsplan als bedoeld in het derde lid bevat een verantwoording over:
    • a. de omvang van het netto verlies aan ecologische waarden en kenmerken en op welke locatie dat optreedt;
    • b. de locatie waar en de wijze waarop het netto verlies, genoemd onder a, wordt gecompenseerd;
    • c. de kwaliteit en kwantiteit van de compensatie;
    • d. de termijn van uitvoering;
    • e. de inhoud en realisatie van de voorgenomen mitigerende en compenserende maatregelen;
    • f. het reguliere- en ontwikkelingsbeheer.
  • 5. De uitvoering van de fysieke compensatie wordt binnen drie jaar na onherroepelijk worden van het bestemmingsplan als bedoeld in het derde lid afgerond.
  • 6. In aanvulling op het vijfde lid, wordt indien sprake is van een aantasting van bedreigde soorten of hun leefgebied, de uitvoering van de compensatie in ieder geval afgerond op het moment dat de aantasting daadwerkelijk start.
  • 7. In afwijking van het vijfde lid, kan indien er sprake is van een omvangrijke en zware compensatieverplichting, de uitvoering van de compensatie een termijn van maximaal tien jaar bedragen, gerekend vanaf het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan.

Artikel 40 Overgangsbepalingen

  • 1. ...
  • 2. ...
  • 3. ...
  • 4. In afwijking van artikelen 5.6, 5.7 en 5.8 blijven de regels inzake natuurcompensatie uit een eerder vastgestelde Verordening ruimte van toepassing indien de gemeente reeds compensatiegronden als natuur heeft bestemd, maar deze gronden nog niet als Natuur Netwerk Brabant zijn begrensd in de Verordening ruimte 2014, danwel ingeval de gemeente reeds verworven gronden buiten het Natuur Netwerk Brabant binnen 1 jaar na inwerkingtreding van deze verordening als natuur bestemd.
Hoofdstuk 2 Procedure wijziging op verzoek

Artikel 36.5 Procedure wijziging van grenzen op verzoek

  • 1. Het voornemen om een verzoek te doen als bedoeld in artikelen 4.12, 5.3, 5.4, 5.5, 6.18, 8.3, 9.3, 11.2, tweede lid, 12.2, 13.2, derde lid, 14.2, vierde lid, 18.2, derde lid, 19.2, derde lid, 20.2, derde lid, en 25.2, maakt deel uit van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van een bestemmingsplan, waarbij in het ontwerp bestemmingsplan, indien van toepassing, de volgende gebiedsaanduidingen worden opgenomen:
    • a. gebiedsaanduiding: overig – in Verordening ruimte toe te voegen [naam gebiedscategorie];
    • b. gebiedsaanduiding: overig – in Verordening ruimte te verwijderen[naam gebiedscategorie].
  • 2. Een verzoek wordt na afloop van de terinzagelegging bedoeld in artikel 3:11 van de Algemene wet bestuursrecht, bij Gedeputeerde Staten ingediend en gaat vergezeld van een beschrijving waaruit blijkt dat is voldaan aan de in deze verordening gestelde voorwaarden waaronder wijziging van de begrenzing mogelijk is en, in voorkomende gevallen, van naar voren gebrachte zienswijzen.
  • 3. Gedeputeerde Staten beslissen binnen vier weken na ontvangst van een verzoek als bedoeld eerste lid.
  • 4. Een bestemmingsplan ten behoeve waarvan de gemeente een verzoek om wijziging van de begrenzing heeft gedaan, wordt vastgesteld nadat Gedeputeerde Staten hebben besloten tot wijziging van de begrenzing.