direct naar inhoud van Toelichting
Plan: Wijziging Verordening ruimte 2012 ivm plan Den Bogerd Tilburg
Status: vastgesteld
Plantype: provinciale verordening
IMRO-idn: NL.IMRO.9930.wijzvr12g0855DBog-va01

Toelichting

Hoofdstuk 1 Algemeen

1.1 Inleiding

De gemeente Tilburg heeft het plan "Den Bogerd" in procedure gebracht voor de realisering van een woonwijk van circa 380 woningen ten noord-oosten van de kern Udenhout. Daarbij is een wijziging in de ecologische hoofdstructuur (ehs) voorzien ten opzichte van de ehs zoals deze is opgenomen in de Verordening ruimte 2012 (hierna ook: Vr).

Omdat de gemeente bij het vaststellen van het plan de verordening in acht moet nemen, zou het op dit moment niet mogelijk zijn om deze vast te stellen. Het plan zoals het er nu ligt is immers in strijd met de regels voor de ehs. Vaststelling is dus alleen mogelijk wanneer de kaart van de Verordening ruimte zodanig is aangepast, dat het plan er niet langer mee in strijd is.

Om aanvaardbare en wenselijke wijzigingen in de ehs in het kader van een gemeentelijk plan mogelijk te maken, bevat de verordening een regeling waarbij wij in een aantal gevallen onder voorwaarden de ehs-grenzen kunnen wijzigen.

1.2 Wijziging begrenzing ecologische hoofdstructuur met toepassing van het nee-tenzij principe

Artikel 4.7 Vr bevat de bevoegdheid voor de wijziging van de begrenzing van de ecologische hoofdstructuur (ehs) op verzoek met toepassing van het nee-tenzij principe en luidt als volgt:

  • 1. Gedeputeerde Staten kunnen de begrenzing van de ecologische hoofdstructuur wijzigen indien uit verzoek van de gemeente om herbegrenzing blijkt dat:
    • a. er sprake is van een groot openbaar belang;
    • b. er voor de ontwikkeling geen alternatieve locaties voorhanden zijn buiten de ecologische hoofdstructuur;
    • c. er geen andere oplossingen voorhanden zijn waardoor aantasting van ecologische hoofdstructuur wordt voorkomen;
    • d. de negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende, negatieve effecten worden gecompenseerd, waarbij wordt voldaan aan de regels inzake het compenseren van verlies van ecologische waarden en kenmerken, bedoeld in artikel 4.11;
  • 2. Aan het onderzoek naar alternatieve locaties bedoeld in het eerste lid, onder b, liggen de volgende uitgangspunten ten grondslag:
    • a. gezocht wordt naar alternatieve locaties binnen de gemeente en in omliggende gemeenten;
    • b. een alternatieve locatie moet overwegend dezelfde functie kunnen vervullen;
    • c. tijdverlies en meerkosten ten gevolge van de ontwikkeling van een alternatieve locatie zijn op zichzelf geen reden om dat alternatief af te wijzen

1.3 Wijziging van aangrenzende aanduidingen

In de Verordening ruimte wordt de ruimtelijke hoofdstructuur gevormd door het bestaand stedelijk gebied, de ecologische hoofdstructuur, de groenblauwe mantel en het agrarisch gebied. Deze aanduidingen sluiten op elkaar aan en overlappen niet.

Dit betekent dat een wijziging in één van deze eenheden ook gevolgen heeft voor de aangrenzende aanduiding. Er kan niet volstaan worden met het verwijderen van de ehs, dit zou namelijk een 'witte vlek' in de kaart opleveren - er moet op die plek ook een nieuwe legendaeenheid aan worden toegekend.

De hoofdregels voor toekenning van het vlak waar de ehs is verwijderd zijn als volgt:

  • 1. het vlak grenst ergens aan de groenblauwe mantel: het vlak krijgt de aanduiding groenblauwe mantel;
  • 2. het vlak raakt geen groenblauwe mantel, maar wel bestaand stedelijk gebied: het vlak krijgt de aanduiding bestaand stedelijk gebied;
  • 3. het vlak was volledig omringd door agrarisch gebied: het krijgt de aanduiding agrarisch gebied.
  • 4. het vlak wordt volledig omringd door ehs: de toekenning van de aanduiding is maatwerk.

Andersom brengt de herbegrenzing ook met zich mee, dat op de locatie waar ehs wordt toegevoegd, een van de andere aanduidingen (agrarisch gebied, groenblauwe mantel, bestaand stedelijk gebied) vervalt.

In deze 'afgeleide' wijzigingen wordt bij deze herbegrenzing ook voorzien.

1.4 Raadplegen Verordening ruimte 2012

De wijziging heeft alleen betrekking op de begrenzingen van een beperkt aantal aanduidingen in de Verordening ruimte. Daarom dient naast dit wijzigingsbesluit ook altijd de Verordening ruimte 2012 te worden geraadpleegd:

  • voor de regels die van toepassing zijn op de gebieden die bij dit besluit zijn aangeduid als ecologische hoofdstructuur, groenblauwe mantel en agrarisch gebied;
  • omdat er nog andere aanduidingen en dus regels op dezelfde locatie van toepassing kunnen zijn. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van een zoekgebied voor ecologische verbindingszone, een regionale waterberging, aardkundig waardevol gebied, enz.

1.5 Procedure van deze herbegrenzing

In artikel 4.6 van de Verordening ruimte is een procedure voorzien voor de wijziging van de begrenzing van de ehs. Deze strekt ertoe, dat wij kennis kunnen nemen van zienswijzen over de nieuwe ehs-grenzen, voordat wij hierover een besluit nemen. Omwille van overzichtelijkheid en ter voorkoming van vertraging in de gemeentelijke besluitvorming is bepaald dat hiervoor gelegenheid wordt geboden tegelijkertijd met de terinzagelegging van het ontwerp-omgevingsvergunning.

Het ontwerp-bestemmingsplan 'Den Bogerd ' heeft van 24 juni 2013 tot en met 5 augustus 2013 ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn was ook inspraak mogelijk op het aanpassen van de grenzen van de ehs in de Verordening ruimte.

1.6 Beschrijving van het plan

Het bestemmingsplan voorziet in de ontwikkeling van de realisering van een woonwijk van circa 380 woningen ten noord-oosten van de kern Udenhout, inclusief de aan de oostzijde grenzende randweg ten behoeve van de ontsluiting van de woonwijk.

1.7 Beoordeling

1.7.1 Inhoudelijke beoordeling

Het plangebied is gelegen in gebied met de nadere aanduiding 'zoekgebied voor verstedelijking' in de zin van artikel 3.3 van de Vr. Een klein gedeelte van he plangebied, welke thans de functie heeft van een populierenbos heeft de aanduiding ehs, alsmede een stuk weiland ten zuiden van de kern Udenhout, daar waar de randweg voor de toekomstige woonwijk is geprojecteerd.

In de Verordening ruimte 2012 zijn in hoofdstuk 4, regels opgenomen aangaande de ecologische hoofdstructuur. Aan de bevoegdheid om medewerking te verlenen aan een verzoek als bedoeld in artikel 4.7 zijn voorwaarden verbonden.

In de toelichting bij het plan en de daarbij behorende stukken die behoren tot het verzoek van de gemeente Tilburg om herbegrenzing als bedoeld in artikel 4.7 Verordening ruimte wordt afdoende gemotiveerd dat aan de daarin opgenomen voorwaarden wordt voldaan en dat de negatieve effecten van de ingreep worden gecompenseerd, waarbij wordt voldaan aan de regels inzake het compenseren van verlies van ecologische waarden en kenmerken, bedoeld in artikel 4.11 van de Vr.

In het compensatieplan wordt aandacht besteed aan de waarden binnen het gebied dat wordt aangetast en hoe deze waarden ondanks de aantasting zoveel mogelijk kunnen worden behouden. Natuurcompensatie wordt gerealiseerd door een duurzame nieuwe verbinding te realiseren tussen de nabijgelegen natuurgebieden De Brand en de Leemkuilen. Beide gebieden zijn onderdeel van het Natura 2000 gebied 'Loonse en Drunense Duinen', De Brand & Leemkuilen'. Door deze gronden als ehs te begrenzen wordt een duurzame bescherming en instandhouding van de ecologische verbinding gegarandeerd.

Hiermee wordt er in ruime mate kwalitatief gelijkwaardige natuur(ontwikkeling) mogelijk gemaakt en geborgd. Daarmee wordt tevens invulling gegeven aan het op de kaart van de Vr. aangeduide 'zoekgebied voor ecologische verbindingszone' .

1.7.2 Inspraakreacties

Er zijn 12 reacties ingediend die gericht zijn tegen deze herbegrenzing.

1.7.3 Beoordeling inspraak

Kopieën van de kenbaar gemaakte inspraakreacties in verband met het ontwerpbestemmingsplan 'Den Bogerd' zijn door de gemeente Tilburg aan ons toegezonden. Wij hebben deze inspraakreacties betrokken bij onze besluitvorming tot herbegrenzing van de ecologische hoofdstructuur.

In deze reacties wordt onder andere gesteld dat het verzoek om herbegrenzing van de ehs niet voldoet aan de in de Verordening ruimte gestelde eisen. Onder andere is gesteld dat herbegrenzing op basis van de nee-tenzij formule alleen aanvaardbaar is als er sprake is van een groot openbaar belang en alternatieven ontbreken. Er wordt gesteld dat er geen sprake is van 'groot openbaar belang' en dus geen aanleiding is om de ehs te herbegrenzen.

Ten aanzien van het bovenstaande merken wij het volgende op.

De gemeente Tilburg heeft een regionale taakstelling als het gaat om realiseren van woningen. Deze taakstelling staat verwoord in het Uitwerkingsplan Stedelijke regio Breda-Tilburg van onze provincie en is nader uitgewerkt in de Structuurvisie Noord-Oost 2020. Het merendeel van deze taakstelling wordt gerealiseerd middels inbreiding. Een deel van de ruimte moet echter in het buitenstedelijk gebied worden gerealiseerd.

Met Den Bogerd geeft de gemeente Tilburg invulling aan de woonbehoefte van Udenhout. Daarmee voldoet zij tevens aan de wens van de bevolking om voor eigen behoefte te mogen bouwen en daarmee om de leefbaarheid van het dorp en de draagkracht voor het lokale voorzieningenniveau te waarborgen.

De woningbouwlocatie De Bogerd is in de Verordening ruimte aangewezen als 'zoekgebied voor verstedelijking'. Bij de aanwijzing van dit gebied als 'zoekgebied' is de aanwezigheid van natuurwaarden en ligging van de ehs (populierenbosje) onderdeel geweest van het afwegingskader.

De rondweg moet gerealiseerd worden omdat de toename van de verkeersbewegingen door de bouw van de woningen niet kan plaats vinden via de bestaande woonwijken. Daarom is aan de buitenrand van Den Bogerd een gebiedsontsluitingsweg voorzien.

Daarbij is tevens overwogen om de ehs in het plangebied te handhaven en geconcludeerd dat de druk op het populierenbos als gevolg van de te realiseren woonwijk te hoog wordt. Bovendien zal het populierenbos te geïsoleerd komen te liggen. Het ehs gebied bij de gebiedontsluitingsweg is momenteel in agrarisch gebruik als paardenweide.

In voorliggend plan en herbegrenzingsvoorstel krijgt het populierenbos een bosbestemming en de paardenweide 'agrarisch met waarden', waarmee de landschappelijke waarden alsnog voldoende bescherming krijgen.

Daar tegenover staat dat met het herbegrenzingsvoorstel en het natuurcompensatieplan zowel in kwantitatief als kwalitatief opzicht per saldo een versterking optreedt van de natuurwaarden, omdat hiermee de realisatie van de ecologische verbindingszone wordt zekergesteld tussen de nabijgelegen natuurgebieden De Brand en de Leemkuilen. Beide gebieden zijn onderdeel van het Natura 2000 gebied 'Loonse en Drunense Duinen, De Brand & Leemkuilen'.

Gelet op bovenstaande overwegingen zijn wij van oordeel dat het verzoek om herbegrenzing op grond van artikel 4.7 van de Vr. voldoende is gemotiveerd.

1.7.4 Conclusie

In de toelichting op het ontwerp-bestemmingsplan 'Den Bogerd' en in de daaraan ten grondslag liggende onderzoeken, wordt uitvoerig en zorgvuldig onderbouwd dat aan de regels behorend bij een verzoek om wijziging van de ehs met toepassing van het nee-tenzij principe wordt voldaan. Planologisch is dit op een juiste wijze doorvertaald in het bestemmingsplan Den Bogerd dat daarmee voldoet aan de daaraan gestelde regels in de Verordening ruimte 2012.

Gelet op het voorgaande menen wij dat met het verzoek om herbegrenzing ehs aan de voorwaarden voor een herbegrenzing van artikel 4.7 van de Verordening ruimte 2012 is voldaan.

Hoofdstuk 2 Wijzigingen begrenzingen

2.1 Wijziging ecologische hoofdstructuur

2.1.1 Verwijderde ecologische hoofdstructuur

In verband met de ontwikkeling van de woonwijk Den Bogerd, zal een gedeelte van de ehs zoals aangewezen in de Verordening ruimte 2012 verdwijnen. Dit is aangeduid als 'Verwijderde ecologische hoofdstructuur'.

2.1.2 Toegevoegde ecologische hoofdstructuur

Ter compensatie van de natuur die vervalt worden gronden toegevoegd aan de ehs zoals aangewezen in de Verordening ruimte 2012. Ter plaatse zal natuur worden gerealiseerd waarmee meteen ook de ter plaatse in de verordening opgenomen 'ecologische verbindingszone' tot stand komt. Deze gronden zijn aangeduid als 'Ecologische hoofdstructuur'.

2.2 Wijziging groenblauwe mantel

Als gevolg van de wijzigingen in de ehs, treden er ook wijzigingen op in de groenblauwe mantel: deze aanduiding is verwijderd van de gronden die nu de aanduiding ecologische hoofdstructuur krijgen. Meer informatie hierover is te vinden in de paragraaf 'Wijziging van aangrenzende aanduidingen'.

2.3 Wijziging agrarisch gebied

Als gevolg van de wijzigingen in de ehs, treden er ook wijzigingen op in agrarisch gebied: deze aanduiding is toegekend op de locaties die tot dit wijzigingsbesluit als ehs waren aangewezen. Meer informatie hierover is te vinden in de paragraaf 'Wijziging van aangrenzende aanduidingen'.